گام آهنگ یا کسب دانش کافی درباره گام در موسیقی به معنی توالی پله پله ای نت ها، از یک نت مفروض تا اکتاو بعد از آن نت است و برای هر شخصی به خصوص هنرجوهایی که سعی و تلاشی در شناخت و اجرای قطعات مختلف بر روی آلات موسیقی دارند و یا می خواهند آهنگسازی کنند، یکی از ضروریات بسیار مهم به شمار می رود. ما در این مقاله به کاربردی ترین روش تشخیص گام آهنگ می پردازیم و به شما می گوییم که چگونه گام یک آهنگ را پیدا کنید. در ضمن برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد آموزش آهنگسازی وارد لینک آبی رنگ شوید.

 

گام آهنگ

 

به طور حتم دانستن تئوری روش تشخیص گام آهنگ می تواند هنرجوها را در فهم مفاهیم دیگری مانند آکورد، راهنمایی و کمک کند. در واقع به صورت معمول فاصله یک اکتاو، یک فاصله هفت نتی است اما ممکن است در آسیای شرقی گام های پنج نتی هم وجود داشته باشد و در برخی موارد هم دیده شده که گام های شش و دوازده نتی هم توسط خیلی از آهنگ سازها طراحی و ساخته شده است.

اگر بخواهیم یک مقدار علمی تر در مورد گام آهنگ صحبت کنیم باید عنوان کنیم که این گام در واقع گام توالی چند نت است که به ترتیب ارتفاع مرتب شده و گستره صوتی آنها در کل 12 نیم پرده متساوی یا یک اکتاو می شود. گام های آهنگ می تواند به صورت بالا رونده و یا پایین رونده باشد. این یعنی ارتفاع نت ها در آن به ترتیب صعودی و یا به صورت نزولی مرتب شده است.

گام آهنگ در موسیقی کلاسیک بر اساس اعتدال مساوی یا همان نیم پرده های متساوی، تعریف می شوند اما  موردی که در گام های موسیقی کلاسیک وجود ندارد، فواصل ریز پرده است که به آن نیم پرده هم گفته می شود. اما در موسیقی های دیگر مناطق دنیا از جمله ترکی، عربی و حتی موسیقی سنتی ایران هم فواصل کوچک تری مانند ربع پرده هم به کار می رود.

 

نحوه نامگذاری گام آهنگ

 

گام موسیقی

 

باید عنوان کرد که هر گام آهنگ بر اساس اولین نت آن نامگذاری می شود. به طور مثال گام لا را در نظر بگیرید. این گام از نت لا شروع شده و پس از طی کردن پرده هایی (فاصله هایی) به فاصله هشتم یا همان اکتاو (نت لای بعدی) می ‌رسد. بخش بعدی می تواند نام یک گام معرفی کننده سیری باشد که برای پیمودن و طی کردن این فواصل تا فاصله هشتم کاربرد دارد. به طور مثال گام دو ماژور که به آن دو بزرگ هم گفته می شود از پایه نت دو شروع می شود و فواصلش منطبق بر تعریف گام ماژور است.

در واقع در هر گام آهنگ نت هایی تعریف می شوند که با هم یک سری ارتباط های موسیقایی دارند و از آنجایی که هر قطعه آهنگ یا هر قطعه موسیقی در یک گام مشخص و خاص طراحی، ساخته و اجرا می شود پس شناخت گام آهنگ می تواند در اجرای هر قطعه به شما کمک بزرگی کند و حتی اگر در بدترین حالت ممکن در صورتی که در وسط اجرای نت ها قسمتی یا بخشی از نت ها فراموش تان شد با شناخت این گام ها به سادگی می توانید اجرای خودتان را کامل و به اتمام برسانید.

 

نحوه دسته بندی گام آهنگ

 

تشخیص گام آهنگ

 

نوع دسته بندی این گام ها بیشتر بر حسب اینکه تمرکز آنها بر روی چه نوع هدفی است، مشخص می شود و می توان آنها را به 4 دسته زیر تقسیم بندی کرد:

  • دسته اول: گام ماژور (Major)
  • دسته دوم: گام مینور (minor)
  • دسته سوم: گام پِنتاتونیک (Pentatonic)
  • دسته چهارم: modal

 

از بین این 4 نمونه گام آهنگ، یادگیری گام ماژور به نسبت بقیه مهم تر و حیاتی تر است به خاطر اینکه از این گام به صورت گسترده تری استفاده می شود و در کل جزء مفاهیم بنیادی برای فهم کلید در دنیای موسیقی به شمار می رود.

گام آهنگ مینور (minor) هم به سه دسته تقسیم بندی می شود که در تعدادی از نت ها با هم متفاوت هستند و این آزادی عمل زیادی را به هنگام نواختن آهنگ در اختیار شما قرار می دهند:

  • دسته اول: نچرال (natural)
  • دسته دوم: هارمونیک (harmonic)
  • دسته سوم: ملودیک (melodic)

 

گام آهنگ پِنتاتونیک به صورت کاملاً گسترده در سبک های موسیقی مانند پاپ، بلوز و راک مورد استفاده می گیرد که این نوع گام ها هم به دو دسته مینور و ماژور دسته بندی می شوند. در آخر هم گام modal است که به 7 دسته و نوع مختلف دسته بندی می شود.

 

تکنیک های تشخیص گام آهنگ

 

روش تشخیص گام آهنگ

 

همان طوری که در ابتدای مقاله هم عنوان کردیم یادگیری مفاهیم و همچنین تئوری موسیقی به خصوص برای هنرجوهایی که به صورت مداوم در این زمینه فعالیت می کنند یک امر کاملاً ضروری به شمار می رود. در حقیقت توانایی تشخیص گام آهنگ یکی از توانایی های بسیار مهم به خصوص برای دی جی ها، آهنگ سازها و افرادی است که عمده فعالیت آنها کار ریمیکس انجام می دهند.

باید عنوان کنیم که شما به راحتی، هم با استفاده از گوش هایتان و هم با استفاده از تکنولوژی های روز دنیا می توانید اقدام به پیدا کردن و تشخیص گام آهنگ کنید و در این مقاله قصد داریم 5 تکنیک را به شما معرفی کنیم که به وسیله آنها بتوانید این گام ها را راحت تر تشخیص دهید.

 

تکنیک اول: نواختن ساز به همراه آهنگ برای تشخیص گام آهنگ

یکی از ساده ترین و در عین حال راحت ترین راه برای تشخیص گام آهنگ این است که با استفاده از سازتان و به همراه ملودی اصلی اقدام به نواختن ساز کنید. در واقع خیلی از ملودی ها در گام های ماژور و مینور نوشته می شوند و به واسطه همین مورد درک اینکه در حال حاضر چه نت هایی در ملودی به کار رفته می تواند کار شما را برای تشخیص گام آهنگ راحت تر کند.

 

تکنیک دوم: بررسی و آنالیز فایل صوتی

 

نرم افزار تشخیص گام در آهنگ

 

شما به استفاده از یک پلاگین اصلاح کوک (pitch-correction) یا یک پلاگین آنالیز مانند pitch می توانید نت های ملودی و گام آهنگ یک وکال سولو و یا هر نوع قطعه موسیقی را به راحتی پیدا کنید. در این میان پلاگین های دیگری مانند Auto-Tune و یا Melodyne هم وجود دارند که دارای یک نمایشگر هستند که توانایی نمایش نت ها به صورت real-time را دارند. نمونه های زیادی از نرم افزارهای آهنگسازی هم وجود دارد که پلاگین های مشابهی برای تشخیص گام آهنگ دارند. از جمله می توان به پلاگین Pitch Correction در نرم افزار Logic اشاره کرد. در واقع ما به شما کمک می کنیم که به واسطه مقاله روش تشخیص گام آهنگ بتوانید این کار را به سادگی انجام دهید.

 

تکنیک سوم: استفاده از پلاگین برای تشخیص گام آهنگ

یک نمونه دیگر برای تشخیص دادن گام های موسیقی استفاده از پلاگین است. یکی از این نمونه پلاگین ها Mixed In Key Studio Edition است که در واقع این پلاگین این توانایی را دارد که خیلی سریع گام آهنگ را برای شما تشخیص دهد. به وسیله این نوع پلاگین شما به سرعت می توانید صداهای اینسترومنت MIDI و همچنین سمپل ها را آنالیز و سپس نت تونیک گام و باقی نت ها را پیدا کنید.

 

تکنیک چهارم: تقویت کردن گوش ها

 

گام ماژور و گام مینور در گام آهنگ

به طور حتم این روش یکی از روش های کاملاً بی خرج است و تنها هزینه ای که پرداخت می کنید این است که به صورت مداوم گوش هایتان را با استفاده از صداها و نت های آهنگ ها ورزیده، حرفه ای و تقویت کنید. این مورد باعث می شود که گوش های شما به صورت تدریجی به صدای گام ها، آکوردها و فواصل مشخصی عادت کند و این مورد تا جایی پیش می رود که با گوش دادن به یک قطعه آهنگ به راحتی می توانید گام آهنگ را مشخص نمایید.

اگر قصدتان این است که به پروسه یادگیری و روش تشخیص گام آهنگ سرعت ببخشید و تمرین های زیادی را به صورت مداوم انجام دهید، می توانید از وب سایت ها و همچنین اپلیکیشن های خاصی استفاده کنید که به صورت خاص برای تمرین دادن گوش طراحی و ساخته شده اند. این برنامه ها این اختیار و اجازه را به شما می دهند که به صورت مرتب خودتان را با گام ها و فواصل مختلف تست و امتحان کنید. برای اینکه این نوع برنامه ها را در اختیار داشته باشید فقط کافی هست که عبارت Ear Training را در سایت گوگل جستجو کنید و از بین آنها بهترین نرم افزار دانلود و نصب نمایید.

 

تکنیک پنجم: استفاده از پیانو رول

تکنیک هایی که بیان کردیم این توانایی را دارند که یک گام آهنگ را برای شما مشخص کنند و در اکثر اوقات افراد با این گام ها آشنایی دارند. اما اگر افرادی باشند که آشنایی با گام های موسیقی ندارند و نمی توانند در یک گام ملودی بزنند، بسیاری از نرم افزارهای آهنگسازی در قسمت ادیتور نت ها یا پیانو رول می توانند به شما کمک کنند که یک گام آهنگ را تشخیص دهید. به طور مثال نرم افزار Ableton Live این قابلیت را دارد که به شما اجازه دهد تنها نت هایی که داخل یک پارت وجود دارند را مشاهده کنید و تمامی نت هایی که هنوز استفاده نشده اند برای شما پنهان باشد.

در پایان باید بیان کنیم که این مورد یعنی روش تشخیص گام آهنگ یکی از موارد بسیار مهم و ضروری برای تمام افرادی است که در حیطه موسیقی فعالیت می کند و قطعاً کمک بسیار بزرگی به آنها در هنگام نواختن ساز می کند. پس اهتمام ویژه ای به این مورد بدهید.